Thứ Năm, 31 tháng 3, 2016

Dừng đột ngột gói vay 30.000 tỷ đồng: Sốc

Hôm nay (31/3), hàng nghìn khách hàng và chủ đầu tư một lần nữa thất vọng khi chính sách tín dụng cho người nghèo thay đổi chóng mặt. -----
 
Hôm nay (31/3), các ngân hàng chấm dứt hoàn toàn việc ký hợp đồng tín dụng mới vay mua nhà gói vay ưu đãi 30.000 tỷ đồng theo văn bản mới của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Hàng nghìn khách hàng và chủ đầu tư một lần nữa thất vọng khi chính sách tín dụng cho người nghèo thay đổi chóng mặt.

Thiệt cho người mua sau

Mới cách đây một tuần, người mua nhà ở xã hội (NOXH), nhà ở thương mại giá rẻ có thêm tia hy vọng khi NHNN kiến nghị Chính phủ gia hạn gói tín dụng 30.000 tỷ đồng giải ngân sau 1/6 với hợp đồng tín dụng đã ký. Đồng thời, những hợp đồng tín dụng mới được ký trước ngày đó vẫn được chấp nhận. Không ít chủ đầu tư phải đẩy nhanh tiến độ để người mua nhà hưởng kịp ưu đãi trước ngày hết hạn.

Niềm tin chưa được bao lâu, bỗng ngày 28/3, NHNN phát đi công văn hỏa tốc yêu cầu dừng ký khiến nhiều chủ đầu tư, ngân hàng thương mại và người mua nhà bước vào cuộc chạy đua ký trước ngày được ấn định. Tuy nhiên, chỉ trong 2 ngày, số lượng hợp đồng tín dụng mới được ký chỉ đếm trên đầu ngón tay. Hàng chục dự án nhà ở thương mại giá rẻ, NOXH với hàng nghìn khách hàng chỉ biết ngậm ngùi khi mất cơ hội bán nhà và mua nhà.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Vũ Kim Giang, Tổng Giám đốc Cty CP BĐS Hải Phát bày tỏ sự thất vọng với những chủ đầu tư xây dựng dự án NƠXH như Hải Phát. Hiện, dự án NƠXH The Vesta (Hà Đông, Hà Nội) do Hải Phát làm chủ đầu tư đang làm thủ tục mua bán cho 1.000 căn.

“Việc dừng đột ngột cho vay khiến mua bán ách tắc. Lần đầu tiên doanh nghiệp tham gia làm NƠXH và nghiên cứu rất kỹ chính sách liên quan đến phân khúc này đã không lường trước đến việc chính sách tín dụng thay đổi nhiều đến vậy. Khi triển khai bán hàng, chúng tôi nhận thấy, đến 99% khách hàng phải nhờ đến tín dụng ưu đãi mới mua nhà. Khách hàng thời điểm này không dám ký hợp đồng mua bán, vì không được vay và không biết đến bao giờ gói tín dụng mới được thay thế. Trong khi đó, chúng tôi vẫn phải triển khai xây dựng dự án dù biết không bán được hàng”, ông Giang nói.

Theo ông Giang, khách hàng mua NƠXH là những người có nhu cầu bức thiết hơn khách hàng mua nhà ở thương mại. Vì vậy, NHNN nên xem xét trước mắt vẫn cho phép vay đối với dự án NƠXH. “Để giải quyết sự tắc nghẽn cục bộ cần có ngay gói tín dụng mới giải ngân nối tiếp luôn ngay sau khi gói 30.000 tỷ đồng kết thúc. Nếu phải chờ đợi trong 3 tháng hay 6 tháng, chủ đầu tư cũng bị thiệt hại rất lớn và gây hoang mang của người dân”, ông Giang nói.

Còn bà Vũ Thị Lan Anh, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Ceo Group, cho biết, dự án NƠXH Bamboo đang triển khai bán hàng, bỗng dưng dừng đột ngột gói 30.000 tỷ đồng khiến người mua nhà và chủ đầu tư hoang mang.

“Hàng trăm khách hàng đang chờ ký hợp đồng mua bán nghe tin không được vay khiến họ không dám ký tiếp. Bản thân dự án hoàn toàn đủ điều kiện để khách kịp vay gói ưu đãi trước 1/6 khi dự án đã xong, người mua nhà chỉ việc dọn vào ở. Chính sách tín dụng dừng đột ngột chặn mất cơ hội mua nhà của khá nhiều người có thu nhập thấp. Theo tôi, NHNN nên cho phép ký tiếp với người vay mua NƠXH ở những dự án đã hoàn thiện và đủ điều kiện, tránh gây áp lực cho người mua nhà”, bà Lan Anh nói.

Phải ưu tiên cho vay NƠXH

TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách Kinh tế (VEPR) cho rằng, NHNN không nên đột ngột dừng cho vay gói 30.000 tỷ đồng. Thay vào đó, nên tạm dừng gói tín dụng này để đánh giá lại hiệu quả của việc triển khai xem có đúng mục tiêu ban đầu và đúng đối tượng không.

“Tôi đã tận mắt chứng kiến nhiều người có mức thu nhập trung bình, thu nhập thấp đã mua được nhà nhờ gói tín dụng này và họ đã về ở. Nếu vẫn còn thời hạn vay nên xem xét với những dự án NƠXH, vì những dự án này đáp ứng đúng mục tiêu ban đầu của gói tín dụng”, ông Thành chia sẻ.

Theo ông Thành, cần xem xét lại gói tín dụng này đã được giải ngân đúng đối tượng hay chưa, hay vào tay những người giàu vay với mục đích đầu cơ. Hơn nữa, báo chí đã nêu có những chủ đầu tư ăn theo gói 30.000 tỷ đồng để lừa người mua nhà, dự án của họ không nằm trong diện tiếp cận gói vay nhưng vẫn quảng cáo lừa người mua nhà.

“Nếu đã có hiện tượng trên, NHNN nên dừng lại để rà soát, sau đó đưa ra kết luận có tiếp tục hay điều chỉnh như thế nào, đó là việc nên làm và hết sức bình thường, đó mới là hành xử có trách nhiệm”, ông Thành nói.

Trao đổi với PV, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội BĐS thành phố Hồ Chí Minh đánh giá, văn bản mới của NHNN “khá sốc” với thị trường, nhất là với các chủ đầu tư và hàng nghìn khách hàng đang chạy đua nước rút mua nhà vay vốn từ gói hỗ trợ này trước hạn 1/6/2016 theo kế hoạch cũ.

Theo ông Châu, đây là gói tài chính hữu hạn, phụ thuộc vào nguồn tái cấp vốn của NHNN. Việc dừng cho vay gói 30.000 tỷ đồng hỗ trợ này là điều đã được biết trước. Tuy nhiên, một văn bản cấp NHNN thường có hiệu lực trong thời gian nhất định, trong khi văn bản hoả tốc chỉ có hai ngày để thông báo mang tính chất đột ngột khiến các bên xoay xở không kịp.

Ông Lê Hoàng Châu kiến nghị: “Tôi cảm thấy tiếc cho những người chậm chân, trường hợp những khách hàng được ký hợp đồng mua nhà, nhưng chưa được ký hợp đồng vay vốn. Bởi hầu hết đối tượng khách hàng này chỉ có 30% vốn 70% còn lại họ kỳ vọng vay được từ gói tín dụng này, bây giờ dừng ký hợp đồng mới đồng nghĩa với kỳ vọng tạo lập nhà ở của họ đã thất bại. Hiệp hội BĐS TPHCM một lần nữa đề nghị NHNN nên nới thời gian kết thúc trong khoảng 15 ngày đến 1 tháng để tạo điều kiện cho người mua nhà tìm kiếm được nguồn vốn. Bởi vì thông thường văn bản của cơ quan cấp bộ thời gian có hiệu lực trong 1 tháng”.

Theo Duy Bách

Tiền Phong

Khóa học bất động sản IEFA

Học chuyên đề Tài chính BĐS

Thông báo

                                          v/v Học bổ sung chuyên đề TÀI CHÍNH BĐS

Nhà trường xin thông báo đến toàn thể anh/chị học viên các lớp Bất động sản Khóa 29 (gồm K29IE và K29bE)

về việc học bổ sung chuyên đề TÀI CHÍNH BĐS vào tối thứ Ba ngày 05/4/2016

Như vậy các nội dung theo TKB trước đây sẽ được tịnh tiến về sau. Anh/chị học viên vui lòng cập nhật TKB

Chú ý: Khóa K29IE sẽ kiểm tra học phần KTCS vào tối thứ Bảy ngày 09/4/2016

----------------------------------------------------------------------------------------------------

+ Theo tinh thần Thông tư 11/2015/TT-BXD khuyến khích các cơ sở đào tạo bổ sung các chuyên đề ngoài chương trình khung do Bộ Xây dựng qui định

+ Xét thấy chuyên đề  Tài chính BĐS rất cần thiết trong nghiệp vụ của nhà môi giới

Trường bất động sản IEFA kết hợp cùng VinaLand, cả hai đều là thành viên của Hội Môi giới Việt Nam, quyết định hỗ trợ toàn bộ chi phí cho buổi học chuyên đề Tài chính BĐS cho các khóa học bất động sản của trường IEFA

Nội dung chuyên đề:

+ Tài chính hộ gia đình: chi tiết và thành tổng thu nhập; chi tiết và thành tổng chi tiêu; số tích  lũy còn lại phù hợp với việc đầu tư bất động sản loại gì

+ Tính toán hiệu quả của việc đầu tư một bất động sản: Chi phí bỏ ra lần đầu; chi phí góp hàng tháng; thu nhập khi có được bất động sản; dự kiến lãi /lỗ khi bán bất động sản.

+ So sánh các phương án đầu tư bất động sản khác nhau; so sánh với các phương án đầu tư truyền thống như: tiết kiệm, vàng và ngoại tệ

+ Tất cả đều được hỗ trợ bởi phần mềm

----------------------------------------------------------------------------------------------------

Nhà trường đề nghị các anh/chị học viên chủ động cập nhật lịch theo các khóa sau:

+ Khóa 27IE: http://www.sangd.com/hocvu/xemtkb.aspx?KhoaId=546

+ Khóa 28IE: http://www.sangd.com/hocvu/xemtkb.aspx?KhoaId=543

+ Khóa 29IE: http://www.sangd.com/hocvu/xemtkb.aspx?KhoaId=545

+ Khóa 29bE (bắt đầu học ngày 29/3/2016): http://www.sangd.com/hocvu/xemtkb.aspx?KhoaId=1543

Trân trọng
Trường đào tạo bất động sản IEFA
www.daihochcm.edu.vn

Thứ Sáu, 19 tháng 2, 2016

TÔI ĐẦU TƯ: "Thiêu thân" lao vào tin đồn và con đường dẫn tôi đến đầu tư giá trị (Phần 1)

Thủa ban đầu tập tễnh bước vào nghề đầu tư chứng khoán, tôi chưa có bất cứ kiến thức gì về đầu tư, chính là cái trạng thái mà người trong nghề ưu ái, thân mật gọi là…. “Gà”----

Phần 1: "Thiêu thân" lao vào tin đồn và con đường dẫn tôi đến đầu tư giá trị

1.Tôi đầu tư theo tin đồn

Thủa ban đầu tập tễnh bước vào nghề đầu tư chứng khoán, tôi chưa có bất cứ kiến thức gì về đầu tư, chính là cái trạng thái mà người trong nghề ưu ái, thân mật gọi là…. “Gà”. Tôi thường lăn lê trên mấy forum, nghe người ta khuyên mấy lời rất bùi tai như mua con này sẽ ăn bằng lần, mua con kia sắp ra tin khủng. Tin đồn về cổ phiếu rất nhiều, công khai như trên các forum, hoặc kín đáo hơn như các “đội lái” tổ chức với nhau qua các kênh liên lạc online để “phím hàng”.Để mua được hàng “nóng” là phải đua lệnh, sẵn sàng chấp nhận lao theo giá trần miễn là mua vào ngay lập tức. Bởi vì khi các thông tin “mật” được công bố là lúc ưu thế của việc biết trước thông tin sẽ bị mất đi.

Thường mấy ngày sau khi mua giá của những cổ phiếu này sẽ tăng khá mạnh nhờ đám nhà đầu tư “gà” giống như tôi đang lao vào như thiêu thân. Sau đó giá các cổ phiếu tin đồn sẽ đuối dần thậm chí là rơi theo chiều thẳng đứng. Cũng có những lần “lên tàu” và “xuống tàu” kịp lúc, tôi cũng kiếm được một khoản lợi nho nhỏ. Nhưng cũng có khi tôi cứ ngồi ôm kỳ kì vọng giá đã tăng sẽ còn tăng nữa tăng mãi, cổ phiếu điều chỉnh rồi thì nó sẽ lại tăng tiếp giá cổ phiếu tin đồn có thể sẽ giảm kịch liệt. Điều này khiến tôi không kịp “cut loss” và bị lỗ nặng.

Nghĩ lại mới thấy làm nhà đầu tư nhỏ lẻ mà đầu tư theo tin đồn chính là dại dột. Với tư cách là một nhà đầu tư nghiệp dư, thông tin mà đến được tay tôi thì chẳng nhẽ những tổ chức lớn họ chưa biết để mà “ôm hàng”? Coi như có nguồn thông tin nội bộ của ông anh, bà thím nào đó đó mà các tổ chức chưa kịp biết đến đi, thì những người đã thông tin cho tôi nhẽ nào họ lại vô tư đến mức chưa mua đủ cổ phiếu đã thông báo cho người khác kiếm lời?

Chưa kể đến nhà đầu tư nhỏ lẻ nghiệp dư thường không có thời gian để từng giờ từng khắc theo dõi màn hình, rất dễ trở thành nạn nhân trong những cú rũ hàng chuyên nghiệp của đội lái. Trải qua dăm ba lần bị “úp sọt” và lỗ nặng từ chiến lược đầu tư theo tin đồn tôi quyết định: phải trở thành nhà đầu tư có kiến thức.

2.Tôi đầu tư theo phân tích kỹ thuật

Sau khi từ bỏ chiến lược chạy theo tin đồn, tôi quyết định học đầu tư theo phân tích kỹ thuật. Thú thực đến giờ tôi cũng chưa thể tự nhận mình là chuyên gia trong lĩnh vực này, những gì tôi kể ra đây cũng hơi ngại khiến cho những người trong nghề cảm thấy ngây ngô buồn cười.

Đầu tư kỹ thuật theo tôi đánh giá nôm na là đưa ra quyết định đầu tư và dự báo giá cổ phiếu trong tương lai thông qua biến động giá và khối lượng cổ phiếu mua bán trong quá khứ. Từ phân tích giá cổ phiếu trong quá khứ người ta đưa ra các mô hình tín hiệu giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định mua hay bán bán. Dấu hiệu này có thể là giá cắt các đường đặc biệt (bollinger, fibonacci…) hoặc là biểu đồ giá tạo thành các mẫu hình (mô hình cây búa, mô hình vai đầu vai, mô hình sao mai…)

Tuy nhiên việc đưa ra quyết định phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Ví dụ như khối lượng giao dịch có lớn hay không, nếu như giá tăng mà khối lượng giao dịch lớn thì đó là dấu hiệu cổ phiếu sẽ tiếp tục tăng giá, nhưng nếu giá tăng mà khối lượng yếu thì lại có thể là dấu hiệu cổ phiếu sắp đảo chiều sang giảm giá. Mà thế nào được coi là lớn lại là một câu hỏi khiến nhiều nhà đầu tư đau đầu. Tôi nghĩ để đạt đến được trình độ thuần thục trong lĩnh vực phân tích kỹ thuật này ai cũng sẽ phải bỏ ra không ít thời gian và cả tiền bạc cho những sai lầm.

Cứ coi như là mình đã trở thành một chuyên gia phân tích kỹ thuật đi, với những tình huống mà tôi xác định được đã chắc chắn đến 99% đôi khi kết quả vẫn là trật lất. Tôi thấy không ít nhà đầu tư giàu kinh nghiệm cũng phải thốt lên rằng thị trường chứng khoán Việt chẳng hoạt động theo bất cứ quy luật nào cả. Tôi nghĩ thực ra chẳng cần phải ngạc nhiên về điều đó. Bởi lẽ rất nhiều người quên mất rằng toàn bộ phân tích kỹ thuật, các dấu hiệu, các chỉ số mà mà mọi người đang sử dụng theo phần lớn là các tài liệu nghiên cứu dựa trên dữ liệu của các thị trường chứng khoán quốc tế. Mà cái “ao chứng” quê ta nó lại không hoạt động như vậy, kết quả các chỉ số và mối quan hệ giữa các thông tin khi chạy trên dữ liệu của thị trường Việt Nam thì không biết đã có được ai nghiên cứu kiểm định lại hay chưa nhưng lại được rất nhiều người hăm hở áp dụng.

3.Tôi chuyển sang đầu tư giá trị

Thất bại trong đầu tư theo phân tích kỹ thuật do không có thời gian bám sát thị trường tôi quyết định chuyển sang đầu tư giá trị.

Đầu tư giá trị có vẻ là một hình thức thích hợp với những nhà đầu tư nghiệp dư, không có thời gian thường xuyên theo dõi biến động thị trường như tôi. Đầu tiên tôi sẽ lựa chọn những ngành nghề đang có tiềm năng phát triển sau đó lựa chọn những công ty hàng đầu trong lĩnh vực đó (thông thường là các blue chip) với tình hình tài chính minh bạch ổn định để đầu tư. Danh mục đầu tư này sẽ được duy trì ổn định trong thời gian dài, tôi hạn chế tối đa việc giao dịch mua bán cổ phiếu ngắn hạn.

Sau hai năm khá thành công khi sử dụng chiến lược này với tỷ suất lợi nhuận khoảng 20%. Đây chắc chắn là một tỷ suất lợi nhuận tôi thấy đã đủ để hài lòng cho một danh mục được đa dạng hóa, rủi ro thấp và ít đòi hỏi việc theo dõi giá cả thị trường. Nhất là khi đem nó so sánh với tỷ lệ lãi suất ngân hàng mấy năm gần đây chỉ từ 5% - 9%. Tuy nhiên chắc là vì ông trời không hài lòng lắm với sự thành công quá sức dễ dàng của tôi, năm nay tôi đã mắc những sai lầm trong việc xác định chiến lược và lựa chọn cổ phiếu cũng như thời điểm bắt đầu đầu tư.

Tôi chợt nhận ra rằng kể cả với một chiến lược rất tốt thì muốn đánh bại thị trường chúng ta cũng cần phải sáng suốt lựa chọn thời điểm vào vốn cho thích hợp. Tôi bắt đầu mua danh mục đầu tư cho năm nay là lúc thị trường đang ở ngưỡng VnIndex trên 600 vì vậy cho dù lựa chọn nhiều cổ phiếu tốt xét ra cả năm đầu tư của tôi gần như chưa hề mang lại lợi nhuận. Chiến lược đầu tư giá trị cũng sẽ chỉ thực sự mang lại hiệu quả nếu như được kết hợp với những yếu tố khác.

Trên đây là những thất bại mà tôi đã phải tốn không ít công sức và tiền bạc mới có thể nghiệm ra. Các bạn có thể đang hoang mang tự hỏi nếu như chiến lược đầu tư nào cũng gặp toàn thất bại thì rốt cuộc làm thế nào mới có thể mang lại thành công? Tôi xin được trình bày một số kinh nghiệm mà tôi đã đúc rút được ra trong quá trình đầu tư trong phần hai.

Lê Hải Yến
Theo Trí thức trẻ

Khoá học chứng khoán tại IEFA
                                                                              Trường Kinh tế Tài chính và Bất động sản IEFA

Nhìn lại những vấn đề kinh tế vĩ mô trong năm 2016

Với tăng trưởng 6,68%, Tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2015 đạt mức cao nhất trong vòng 8 năm qua, vượt xa mục tiêu 6,5% đề ra đầu năm của Chính phủ. --------

CafeLand - Với tăng trưởng 6,68%, Tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2015 đạt mức cao nhất trong vòng 8 năm qua, vượt xa mục tiêu 6,5% đề ra đầu năm của Chính phủ. Các chỉ số kinh tế vĩ mô như lạm phát, lãi suất và hệ thống ngân hàng khá ổn định. Thị trường bất động sản đã có những bước phục hồi khá ấn tượng. Đó là một dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đang có những bước chuyển biến tích cực.

Tuy vậy, nhìn sâu hơn vào bản chất của việc tăng trưởng và các yếu tố nội tại của nền kinh tế xuất hiện không ít quan ngại.

Quan ngại từ Trung Quốc

Theo IMF tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2015 đạt 3,1%. Trong khi đó kinh tế khu vực đồng tiền chung châu Âu (Euro Zone) tiếp tục phục hồi với mức tăng trưởng 1,6%, mức cao nhất từ đầu năm 2011 đến nay. Nền kinh tế lớn nhất thế giới là Hoa Kỳ tăng trưởng 2,1%, thấp hơn so với vài năm qua, nhưng các chỉ số vĩ mô khác của nước này như thâm hụt ngân sách, tỷ lệ thất nghiệp lại đang có chiều hướng tốt dần.

Năm vừa qua, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới là Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng chậm. GDP của Trung Quốc chỉ còn tăng 6,9%, mức thấp nhất kể từ năm 2009 đến nay. Kể từ năm 2010 đến nay tốc độ tăng trưởng GDP của nước này liên tục đi xuống. Các nền kinh tế mới nổi khác như Brazil, Nga trong năm qua tiếp tục tăng trưởng âm.

Năm 2015 là năm đánh dấu sự kiện đồng đô la Mỹ mạnh lên so với hầu hết các đồng tiền khác. Điều này cho thấy nền kinh tế Mỹ đang phục hồi khá mạnh. Việc đồng đô la Mỹ mạnh lên làm cho những quốc gia thực hiện chính sách tỷ giá neo theo đồng đô la Mỹ như Việt Nam bị ảnh hưởng khá lớn. Liên quan đến tiền tệ một sự kiện đáng chú ý là đồng nhân dân tệ (NDT) của Trung Quốc phá giá. Đây cũng là năm đánh dấu sự kiện NDT được đưa vào làm một trong 5 đồng tiền trong rổ tính giá trị của Quyền rút vốn đặc biệt (SDR) của IMF. Điều này cho thấy NDT đang tiến dần tới trở thành một đồng tiền thanh toán quốc tế.

Năm 2015, hầu hết các mặt hàng đều giảm giá do đồng đô la Mỹ mạnh lên và nhu cầu tiêu thụ giảm ở một số nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Brazil và Nga. Đặc biệt giá dầu thô giảm sâu về mức 37 đô la Mỹ /thùng, mức thấp nhất trong hàng chục năm qua. Cùng với đó giá vàng về mức gần 1.000 đô la Mỹ /oz.

Đánh giá về kinh tế toàn cầu năm 2016, nhiều chuyên gia, tổ chức nhận định đây sẽ là năm đầy khó khăn thách thức. Tăng trưởng thương mại toàn cầu đã giảm đi đáng kể và sự sụt giảm của giá nguyên vật liệu thô nên những nền kinh tế phụ thuộc vào chúng sẽ hứng chịu nhiều thử thách. Trong khi đó ngành tài chính tại nhiều quốc gia vẫn đang suy yếu và rủi ro tại các thị trường mới nổi đang tăng lên. Điểm đáng lo ngại là nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới là Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng trưởng chậm lại sẽ làm ảnh hưởng chung đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Những điểm sáng của Việt Nam

GDP năm 2015 ước tính tăng 6,68%, mức cao nhất trong vòng 8 năm qua. Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng tăng 9,64%, cao hơn nhiều mức tăng 6,42% của năm trước. Quy mô nền kinh tế năm nay theo giá hiện hành đạt khoảng 4.193 nghìn tỷ đồng. Sự phục hồi mạnh của nền kinh tế trong năm qua chủ yếu đến từ việc phục hồi của khu vực sản xuất công nghiệp. Trong đó, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã đóng góp rất lớn cho tăng trưởng kinh tế.

Kinh tế năm 2015 tăng cao còn nhờ tỷ lệ đầu tư trong nền kinh tế tăng mạnh. Vốn đầu tư phát triển toàn xã hội năm 2015 đạt khoảng 1.367 nghìn tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2014 và bằng 32,6% GDP. Trong đó đáng chú ý là khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài với 318 nghìn tỷ đồng, chiếm 23,3% tổng đầu tư và tăng 19,9% so với năm trước. Điều này cũng cho thấy khu vực FDI đã đóng góp rất lớn cho sự phục hồi của kinh tế Việt Nam.

Xuất nhập khẩu tăng mạnh

Tình hình ngoại thương trong năm qua cũng ghi nhận những yếu tố khá tích cực. Kim ngạch hàng hóa xuất khẩu đạt 162,4 tỷ đô la Mỹ, tăng 8,1% so với năm 2014, và nếu loại trừ yếu tố giá thì kim ngạch xuất khẩu 2015 tăng 12,4%. Điểm đáng chú ý là kim ngạch xuất khẩu khu vực có vốn đầu tư nước ngoài ước tính đạt khoảng 115 tỷ đô la Mỹ, tăng 13,8% so với năm trước, chiếm tỷ trọng 70,9% tổng kim ngạch hàng hóa xuất khẩu. Ngược lại, khu vực trong nước ước tính đạt 47,3 tỷ đô la Mỹ, giảm 3,5%. Kim ngạch hàng hóa nhập khẩu năm 2015 ước tính đạt 165,6 tỷ đô la Mỹ, tăng 12% so với năm trước. Trong đó đáng chú ý là khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 98 tỷ đô la Mỹ, tăng 16,4%; khu vực kinh tế trong nước đạt 67,6 tỷ đô la Mỹ, tăng 6,3%.

Năm 2015 nhập siêu khoảng 3,2 tỷ đô la Mỹ sau 3 năm xuất siêu liên tục. Nhập siêu của Việt Nam chủ yếu đến từ Trung Quốc và Hàn Quốc.

Lạm phát thấp, tăng trưởng tín dụng cao

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2015 tăng 0,6%, bình quân mỗi tháng CPI tăng 0,05%. Đây là mức tăng thấp nhất trong 14 năm trở lại đây. Nguyên nhân khiến CPI tăng thấp là do giá lương thực, nguyên liệu trong nước và trên thế giới đều giảm do nguồn cung dồi dào. Bên cạnh đó, sức tiêu dùng trong nước cũng tăng không đáng kể và tăng trưởng tín dụng, cung tiền không cao khiến cho lạm phát khá ổn định.

Tính đến thời điểm 18/12/2015, tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 17% so với thời điểm cuối năm 2014, mức tăng cao nhất kể từ năm 2011. Tín dụng lĩnh vực công nghiệp tăng 44,78%, nông nghiệp nông thôn tăng 10,8%, tín dụng bất động sản tăng khoảng 20%. Mới đây NHNN cho biết tín dụng năm 2015 có thể tăng vượt mức 18%.

Như vậy, tăng trưởng tín dụng năm 2015 đã vượt mục tiêu NHNN đề ra đầu năm. Tuy nhiên, một yếu tố được nhiều người mong chờ là lãi suất giảm đã không diễn ra. Sự biến động của lãi suất đi ngược với xu thế biến động của tình hình lạm phát. Một số phân tích cho rằng, nguyên nhân khiến lãi suất Việt Nam cao là do nợ xấu hiện nay về thực chất vẫn còn quá cao làm cho chi phí thực sự của các ngân hàng lớn. Bên cạnh đó còn do chi phí vận hành của các ngân hàng của Việt Nam đang quá cao do khâu quản trị còn yếu và thiếu sự minh bạch. Bên cạnh đó, với việc tăng trưởng tín dụng vượt trội so với huy động cũng dẫn tới lãi suất vay khó giảm. Với tình trạng hiện nay thì việc giảm lãi suất trong thời gian tới là không dễ dàng.

Thị trường bất động sản phục hồi

Tiếp tục đà phục hồi của năm 2014, thị trường bất động sản khởi sắc ấn tượng trong năm 2015. Rất nhiều dự án bất động sản được khởi công mới hoặc hồi sinh trong năm qua. Theo báo cáo của Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), tính đến ngày 20/11/2015, tổng giá trị tồn kho bất động sản còn khoảng 53.245 tỉ đồng. So với thời điểm quý 1/2013, giá trị tồn kho đã giảm 75.303 tỉ đồng, tương đương 58%. Tồn kho BĐS giảm mạnh trong thời gian qua là do những diễn biến tích cực của thị trường bất động sản.

Khác với năm trước, năm 2015 ghi nhận phân khúc bất động sản trung và cao cấp nở rộ. Lần đầu tiên trong nhiều năm qua, thị trường xuất hiện hiện tượng “cháy hàng” ở một số dự án cao cấp và có tới hàng nghìn căn được bán ra chỉ riêng trong quý đầu chào bán. Hàng loạt dự án quy mô lớn từng bị trì hoãn trong thời kỳ bất động sản đóng băng như Goldmark City, Sapphire Palace, Gemek Tower ở Hà Nội, Vista Verde, the Park Residence, Le Meridien, City Gate Towers ở TP. HCM đã “bung hàng” trong thời gian qua và thu được nhiều thành công.

Theo ước tính của một số công ty tư vấn bất động sản, các dự án ở các quận nội đô và khu vực lân cận có cơ sở hạ tầng phát triển tiếp tục thu hút khách mua và có xu hướng giữ được mức giá bán cao. Giá bán trung bình căn hộ cao cấp ở Hà Nội và TP.HCM dao động trong khoảng 1.500–1.700 đô la Mỹ/m2, căn hộ trung cấp khoảng 1.000 đô-la Mỹ/m2, còn bình dân khoảng 700 đô-la Mỹ/m2.

Năm vừa qua các đơn vị phát triển bất động sản lớn đang dẫn dắt thị trường. Novaland đã thâu tóm hàng loạt dự án như Galaxy 9, Icon 56, River Gate, Lexington, The Tresor và mới nhất là The Sun Avenue. Trong khi Keppel Land mua một dự án của công ty Tiến Phước với giá 26,7 triệu đô la Mỹ, Tập đoàn Creed đầu tư 600 tỷ đồng vào dự án City Gate Towers. Những tên tuổi hàng đầu khác như Vingroup, Tân Hoàng Minh, Đại Quang Minh, Sun Group và nhân vật mới nổi như FLC đang tạo ra những vị thế vững chắc trên thị trường.

Những thách thức

Bên cạnh những thành công đáng kể, kinh tế Việt Nam cũng đang phải chịu nhiều thách thức trong ngắn hạn lẫn dài hạn. Trong đó, đáng chú ý là nợ xấu, tỷ giá, thâm hụt ngân sách, đầu tư công, nợ công và hiệu năng của bộ máy nhà nước. Nếu những rào cản đó không được nhanh chóng tháo gỡ thì kinh tế Việt Nam khó cất cánh trong dài hạn.

Căng thẳng tỷ giá

Vấn đề đầu tiên phải nhắc là vấn đề điều hành tỷ giá hiện nay đang gặp phải nhiều vấn đề nan giải. Năm 2015 tiền đồng mất giá gần 5% so với đồng đô la Mỹ, vượt mục tiêu cam kết của NHNN là tăng 2% trong năm 2015. Việc tỷ giá tăng có nguyên nhân đến từ bên ngoài là do đồng đô la Mỹ năm vừa qua tăng mạnh so với hầu hết các đồng tiền khác trên thế giới. Bên cạnh đó Trung Quốc cũng phá giá đồng NDT cũng gây áp lực lên việc mất giá của tiền đồng. Nguyên nhân khác đến từ nội tại nền kinh tế Việt Nam. Sự phục hồi của nền kinh tế khiến cho nhu cầu nhập siêu tăng mạnh. Năm 2015 thâm hụt thương mại khoảng 3 tỷ đô la Mỹ, đây là lần đầu tiền trong 4 năm qua Việt Nam nhập siêu. Năm 2015, NHNN đã thực hiện nhiều chính sách tỷ giá quan trọng bằng cách vừa phá giá vừa nới biên độ tỷ giá từ mức +/-1% lên +/-3%.

Một vấn đề khác liên quan đến tỷ giá là trong năm qua NHNN đã giảm lãi suất tiền gửi bằng đô la Mỹ đối với doanh nghiệp và cá nhân đều xuống 0%. Việc giảm lãi suất này nhằm giảm việc tích trữ gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ của người dân và doanh nghiệp để giữ ổn định tỷ giá. Bên cạnh đó vừa qua NHNN cũng buộc phải bán dự trữ ngoại hối để giữ tỷ giá.

Hiện nay việc điều hành tỷ giá của NHNN đang gặp nhiều thách thức. Với việc Trung Quốc sẽ điều hành tỷ giá một cách linh hoạt hơn sẽ ảnh hưởng lớn đến chính sách tỷ giá của Việt Nam. Mới đây NHNN cho biết sẽ áp dụng chính sách điều hành tỷ giá mới trong thời gian tới. Theo đó tỷ giá liên ngân hàng tham chiếu của NHNN sẽ biến động một cách linh hoạt hơn so với trước.

Nợ xấu và tái cấu trúc ngân hàng

Năm 2015 là năm cuối cùng thực hiện đề án tái cấu trúc ngân hàng. Đây cũng là năm mà NHNN mạnh tay hơn trong việc xử lý những ngân hàng yếu kém. Theo đó, có 3 ngân hàng bị mua lại với giá 0 đồng là ngân hàng TMCP Xây dựng Việt Nam, OceanBank và GPBank. Lãnh đạo của cả 3 ngân hàng này đều bị khởi tố vì những sai phạm trong cho vay vốn dẫn đến thất thoát tiền của ngân hàng và không thể tự phục hồi.

Ngoài ra, cũng có hàng loạt vụ sáp nhập ngân hàng diễn ra trong năm 2015 như BIDV sáp nhập MHB, VietinBank sáp nhập PGBank, Maritimebank với MDB và Southern Bank nhập về Sacombank. Hầu hết những vụ sáp nhập này nhằm giải cứu những ngân hàng yếu kèm hơn nhằm tránh đổ vỡ hệ thống. Năm 2015 cũng có những diễn biến khá bất ngờ trong hệ thống ngân hàng khi DongAbank, một ngân hàng được xem là khá tốt, bị rơi vào tình trạng kiểm soát đặc biệt và Eximbank bị thanh tra. Đặc biệt, sự kiện đáng chú ý là ông Trầm Bê và gia đình cũng phải ủy quyền toàn bộ cổ phiếu của mình và bên có liên quan tại Southern Bank và Sacombank cho NHNN để khắc phục hậu quả.

Về xử lý nợ xấu, theo báo cáo của NHNN thì tổng số nợ xấu của các ngân hàng về cuối năm về dưới mức 3% như mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, thực tế số nợ xấu này vẫn nằm tại “kho” của VAMC hơn 200.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 5% tổng dư nợ. Bên cạnh đó, con số nợ xấu mà các ngân hàng báo cáo cũng thường khác xa so với thực tế. Nợ xấu trong năm qua tạm gác lại với con số báo cáo đẹp, nhưng đây vẫn được xem là một vấn đề hết sức trầm trọng đối với kinh tế Việt Nam. Việc không xử lý nợ xấu một cách triệt để sẽ để lại những hậu quả khó lường đối với nền kinh tế Việt Nam trong dài hạn.

Thâm hụt ngân sách và nợ công

Theo Tổng cục Thống kê, tổng thu ngân sách từ đầu năm đến thời điểm 15/12/2015 ước tính đạt 884,8 nghìn tỷ đồng, bằng 97,1% dự toán năm. Trong khi đó tính đến cùng thời điểm trên, tổng chi ngân sách ước tính đạt 1064,5 nghìn tỷ đồng, bằng 92,8% dự toán năm. Theo con số ước tính thì thâm hụt ngân sách đúng bằng 5% GDP năm 2015. Tuy nhiên, con số chốt sau cùng có thể cao hơn con số này.

Thâm hụt ngân sách trở thành một vấn đề nóng bỏng trong năm 2015 khi nguồn thu đóng góp khá lớn cho ngân sách là đầu thô sụt giảm mạnh bởi giá dầu đang ở mức rất thấp. Trong khi đó,  áp lực chi ngân sách rất lớn bởi nhu cầu đầu tư và chi trả nợ cũ tăng mạnh. Việc vay vốn bù đắp bội chi ngân sách năm 2015 trở thành một vấn đề hết sức nan giải. Huy động vốn từ trái phiếu chính phủ gặp nhiều khó khăn bởi Chính phủ chỉ được phát hành trái phiếu có kỳ hạn 5 năm trở lên và lãi suất bị giới hạn ở mức khá thấp. Để giải bài toán này, Chính phủ buộc phải vay vốn trực tiếp 30.000 tỷ đồng từ NHNN và 2 tỷ đô la Mỹ từ Vietcombank. Bên cạnh đó để có nguồn tiền trả nợ cũ Chính phủ cũng đã lên kế hoạch huy động 3 tỷ đô la Mỹ trái phiếu quốc tế để đảo nợ.

Trong những năm qua tỷ lệ nợ công so với GDP tăng rất nhanh và đang dần trở nên rất rủi ro. Bên cạnh đó cơ cấu chi ngân sách khiến nhiều người lo ngại khi chi thường xuyên chiếm tỷ lệ cao trong chi ngân sách và gánh nặng trả nợ ngày càng tăng lên. Trong khi đó, chi cho đầu tư công thường có hiệu quả rất thấp do suất đầu tư cao, thất thoát và “không đúng nơi đúng chỗ”.  Cơ chế xin-cho phản ánh qua hiện tượng nhiều tỉnh thành làm dự án để xin tiền từ trung ương bất chấp hiệu quả thực sự của nó.

Tái cấu trúc DNNN còn quá nhiều rào cản

Năm 2015 là năm cuối trong việc thực hiện Đề án 929 về tái cơ cấu DNNN. Vì vậy, trong năm vừa qua, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt việc tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước bằng cách đẩy mạnh việc thoái vốn và cổ phần hóa các tổng công ty và tập đoàn.

Kết quả công bố mới đây cho thấy từ năm 2011 đến ngày 10/11/2015 cả nước đã sắp xếp được 471 doanh nghiệp, đạt 90% kế hoạch. Quá trình tái cơ cấu DNNN đã đạt được những kết quả khả quan ban đầu và đang có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, những kết quả này chưa có sự chuyển biến mạnh mẽ về “chất” trong cơ cấu tổ chức quản lý điều hành, quản lý tài chính, cũng như chất lượng lao động, bộ máy lãnh đạo điề hành, năng suất lao động, hiệu quả hoạt động của DNNN... Nguyên nhân là do một số bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp chưa quyết liệt trong chỉ đạo và triển khai thực hiện việc tái cấu trúc. Ngoài ra, sự “chậm chạp” này còn do nhóm lợi ích vẫn còn muốn giữ DNNN để có thể chi phối. Thêm vào đó “vòng kim cô nhà nước” đang cản trở lớn việc nâng cao đội ngũ nhân lực và chất lượng quản trị tại DNNN hay doanh nghiêp nhà nước chi phối.

Nguyên nhân khách quan là do thị trường tài chính chưa thực sự thuận lợi. Sức ì của các DNNN nhà nước hiện nay vẫn còn quá lớn khiến họ khó khăn trong việc tìm được đối tác chiến lược hoặc đẩy nhanh việc cổ phần hóa một cách hiệu quả.

Hồ Bá Tình

-----------
Khóa học bất động sản IEFA

Khóa học bất động sản - Trường đào tạo bất động sản IEFA

Khoa hoc bat dong san - Truong dao tao bat dong san IEFA
                                                                                     Trường Kinh tế - Tài chính và Bất động sản IEFA

Nhìn lại những vấn đề kinh tế vĩ mô trong năm 2016

Với tăng trưởng 6,68%, Tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2015 đạt mức cao nhất trong vòng 8 năm qua, vượt xa mục tiêu 6,5% đề ra đầu năm của Chính phủ. --------

CafeLand - Với tăng trưởng 6,68%, Tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2015 đạt mức cao nhất trong vòng 8 năm qua, vượt xa mục tiêu 6,5% đề ra đầu năm của Chính phủ. Các chỉ số kinh tế vĩ mô như lạm phát, lãi suất và hệ thống ngân hàng khá ổn định. Thị trường bất động sản đã có những bước phục hồi khá ấn tượng. Đó là một dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đang có những bước chuyển biến tích cực.

Tuy vậy, nhìn sâu hơn vào bản chất của việc tăng trưởng và các yếu tố nội tại của nền kinh tế xuất hiện không ít quan ngại.

Quan ngại từ Trung Quốc

Theo IMF tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2015 đạt 3,1%. Trong khi đó kinh tế khu vực đồng tiền chung châu Âu (Euro Zone) tiếp tục phục hồi với mức tăng trưởng 1,6%, mức cao nhất từ đầu năm 2011 đến nay. Nền kinh tế lớn nhất thế giới là Hoa Kỳ tăng trưởng 2,1%, thấp hơn so với vài năm qua, nhưng các chỉ số vĩ mô khác của nước này như thâm hụt ngân sách, tỷ lệ thất nghiệp lại đang có chiều hướng tốt dần.

Năm vừa qua, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới là Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng chậm. GDP của Trung Quốc chỉ còn tăng 6,9%, mức thấp nhất kể từ năm 2009 đến nay. Kể từ năm 2010 đến nay tốc độ tăng trưởng GDP của nước này liên tục đi xuống. Các nền kinh tế mới nổi khác như Brazil, Nga trong năm qua tiếp tục tăng trưởng âm.

Năm 2015 là năm đánh dấu sự kiện đồng đô la Mỹ mạnh lên so với hầu hết các đồng tiền khác. Điều này cho thấy nền kinh tế Mỹ đang phục hồi khá mạnh. Việc đồng đô la Mỹ mạnh lên làm cho những quốc gia thực hiện chính sách tỷ giá neo theo đồng đô la Mỹ như Việt Nam bị ảnh hưởng khá lớn. Liên quan đến tiền tệ một sự kiện đáng chú ý là đồng nhân dân tệ (NDT) của Trung Quốc phá giá. Đây cũng là năm đánh dấu sự kiện NDT được đưa vào làm một trong 5 đồng tiền trong rổ tính giá trị của Quyền rút vốn đặc biệt (SDR) của IMF. Điều này cho thấy NDT đang tiến dần tới trở thành một đồng tiền thanh toán quốc tế.

Năm 2015, hầu hết các mặt hàng đều giảm giá do đồng đô la Mỹ mạnh lên và nhu cầu tiêu thụ giảm ở một số nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Brazil và Nga. Đặc biệt giá dầu thô giảm sâu về mức 37 đô la Mỹ /thùng, mức thấp nhất trong hàng chục năm qua. Cùng với đó giá vàng về mức gần 1.000 đô la Mỹ /oz.

Đánh giá về kinh tế toàn cầu năm 2016, nhiều chuyên gia, tổ chức nhận định đây sẽ là năm đầy khó khăn thách thức. Tăng trưởng thương mại toàn cầu đã giảm đi đáng kể và sự sụt giảm của giá nguyên vật liệu thô nên những nền kinh tế phụ thuộc vào chúng sẽ hứng chịu nhiều thử thách. Trong khi đó ngành tài chính tại nhiều quốc gia vẫn đang suy yếu và rủi ro tại các thị trường mới nổi đang tăng lên. Điểm đáng lo ngại là nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới là Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng trưởng chậm lại sẽ làm ảnh hưởng chung đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Những điểm sáng của Việt Nam

GDP năm 2015 ước tính tăng 6,68%, mức cao nhất trong vòng 8 năm qua. Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng tăng 9,64%, cao hơn nhiều mức tăng 6,42% của năm trước. Quy mô nền kinh tế năm nay theo giá hiện hành đạt khoảng 4.193 nghìn tỷ đồng. Sự phục hồi mạnh của nền kinh tế trong năm qua chủ yếu đến từ việc phục hồi của khu vực sản xuất công nghiệp. Trong đó, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã đóng góp rất lớn cho tăng trưởng kinh tế.

Kinh tế năm 2015 tăng cao còn nhờ tỷ lệ đầu tư trong nền kinh tế tăng mạnh. Vốn đầu tư phát triển toàn xã hội năm 2015 đạt khoảng 1.367 nghìn tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2014 và bằng 32,6% GDP. Trong đó đáng chú ý là khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài với 318 nghìn tỷ đồng, chiếm 23,3% tổng đầu tư và tăng 19,9% so với năm trước. Điều này cũng cho thấy khu vực FDI đã đóng góp rất lớn cho sự phục hồi của kinh tế Việt Nam.

Xuất nhập khẩu tăng mạnh

Tình hình ngoại thương trong năm qua cũng ghi nhận những yếu tố khá tích cực. Kim ngạch hàng hóa xuất khẩu đạt 162,4 tỷ đô la Mỹ, tăng 8,1% so với năm 2014, và nếu loại trừ yếu tố giá thì kim ngạch xuất khẩu 2015 tăng 12,4%. Điểm đáng chú ý là kim ngạch xuất khẩu khu vực có vốn đầu tư nước ngoài ước tính đạt khoảng 115 tỷ đô la Mỹ, tăng 13,8% so với năm trước, chiếm tỷ trọng 70,9% tổng kim ngạch hàng hóa xuất khẩu. Ngược lại, khu vực trong nước ước tính đạt 47,3 tỷ đô la Mỹ, giảm 3,5%. Kim ngạch hàng hóa nhập khẩu năm 2015 ước tính đạt 165,6 tỷ đô la Mỹ, tăng 12% so với năm trước. Trong đó đáng chú ý là khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 98 tỷ đô la Mỹ, tăng 16,4%; khu vực kinh tế trong nước đạt 67,6 tỷ đô la Mỹ, tăng 6,3%.

Năm 2015 nhập siêu khoảng 3,2 tỷ đô la Mỹ sau 3 năm xuất siêu liên tục. Nhập siêu của Việt Nam chủ yếu đến từ Trung Quốc và Hàn Quốc.

Lạm phát thấp, tăng trưởng tín dụng cao

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2015 tăng 0,6%, bình quân mỗi tháng CPI tăng 0,05%. Đây là mức tăng thấp nhất trong 14 năm trở lại đây. Nguyên nhân khiến CPI tăng thấp là do giá lương thực, nguyên liệu trong nước và trên thế giới đều giảm do nguồn cung dồi dào. Bên cạnh đó, sức tiêu dùng trong nước cũng tăng không đáng kể và tăng trưởng tín dụng, cung tiền không cao khiến cho lạm phát khá ổn định.

Tính đến thời điểm 18/12/2015, tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 17% so với thời điểm cuối năm 2014, mức tăng cao nhất kể từ năm 2011. Tín dụng lĩnh vực công nghiệp tăng 44,78%, nông nghiệp nông thôn tăng 10,8%, tín dụng bất động sản tăng khoảng 20%. Mới đây NHNN cho biết tín dụng năm 2015 có thể tăng vượt mức 18%.

Như vậy, tăng trưởng tín dụng năm 2015 đã vượt mục tiêu NHNN đề ra đầu năm. Tuy nhiên, một yếu tố được nhiều người mong chờ là lãi suất giảm đã không diễn ra. Sự biến động của lãi suất đi ngược với xu thế biến động của tình hình lạm phát. Một số phân tích cho rằng, nguyên nhân khiến lãi suất Việt Nam cao là do nợ xấu hiện nay về thực chất vẫn còn quá cao làm cho chi phí thực sự của các ngân hàng lớn. Bên cạnh đó còn do chi phí vận hành của các ngân hàng của Việt Nam đang quá cao do khâu quản trị còn yếu và thiếu sự minh bạch. Bên cạnh đó, với việc tăng trưởng tín dụng vượt trội so với huy động cũng dẫn tới lãi suất vay khó giảm. Với tình trạng hiện nay thì việc giảm lãi suất trong thời gian tới là không dễ dàng.

Thị trường bất động sản phục hồi

Tiếp tục đà phục hồi của năm 2014, thị trường bất động sản khởi sắc ấn tượng trong năm 2015. Rất nhiều dự án bất động sản được khởi công mới hoặc hồi sinh trong năm qua. Theo báo cáo của Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), tính đến ngày 20/11/2015, tổng giá trị tồn kho bất động sản còn khoảng 53.245 tỉ đồng. So với thời điểm quý 1/2013, giá trị tồn kho đã giảm 75.303 tỉ đồng, tương đương 58%. Tồn kho BĐS giảm mạnh trong thời gian qua là do những diễn biến tích cực của thị trường bất động sản.

Khác với năm trước, năm 2015 ghi nhận phân khúc bất động sản trung và cao cấp nở rộ. Lần đầu tiên trong nhiều năm qua, thị trường xuất hiện hiện tượng “cháy hàng” ở một số dự án cao cấp và có tới hàng nghìn căn được bán ra chỉ riêng trong quý đầu chào bán. Hàng loạt dự án quy mô lớn từng bị trì hoãn trong thời kỳ bất động sản đóng băng như Goldmark City, Sapphire Palace, Gemek Tower ở Hà Nội, Vista Verde, the Park Residence, Le Meridien, City Gate Towers ở TP. HCM đã “bung hàng” trong thời gian qua và thu được nhiều thành công.

Theo ước tính của một số công ty tư vấn bất động sản, các dự án ở các quận nội đô và khu vực lân cận có cơ sở hạ tầng phát triển tiếp tục thu hút khách mua và có xu hướng giữ được mức giá bán cao. Giá bán trung bình căn hộ cao cấp ở Hà Nội và TP.HCM dao động trong khoảng 1.500–1.700 đô la Mỹ/m2, căn hộ trung cấp khoảng 1.000 đô-la Mỹ/m2, còn bình dân khoảng 700 đô-la Mỹ/m2.

Năm vừa qua các đơn vị phát triển bất động sản lớn đang dẫn dắt thị trường. Novaland đã thâu tóm hàng loạt dự án như Galaxy 9, Icon 56, River Gate, Lexington, The Tresor và mới nhất là The Sun Avenue. Trong khi Keppel Land mua một dự án của công ty Tiến Phước với giá 26,7 triệu đô la Mỹ, Tập đoàn Creed đầu tư 600 tỷ đồng vào dự án City Gate Towers. Những tên tuổi hàng đầu khác như Vingroup, Tân Hoàng Minh, Đại Quang Minh, Sun Group và nhân vật mới nổi như FLC đang tạo ra những vị thế vững chắc trên thị trường.

Những thách thức

Bên cạnh những thành công đáng kể, kinh tế Việt Nam cũng đang phải chịu nhiều thách thức trong ngắn hạn lẫn dài hạn. Trong đó, đáng chú ý là nợ xấu, tỷ giá, thâm hụt ngân sách, đầu tư công, nợ công và hiệu năng của bộ máy nhà nước. Nếu những rào cản đó không được nhanh chóng tháo gỡ thì kinh tế Việt Nam khó cất cánh trong dài hạn.

Căng thẳng tỷ giá

Vấn đề đầu tiên phải nhắc là vấn đề điều hành tỷ giá hiện nay đang gặp phải nhiều vấn đề nan giải. Năm 2015 tiền đồng mất giá gần 5% so với đồng đô la Mỹ, vượt mục tiêu cam kết của NHNN là tăng 2% trong năm 2015. Việc tỷ giá tăng có nguyên nhân đến từ bên ngoài là do đồng đô la Mỹ năm vừa qua tăng mạnh so với hầu hết các đồng tiền khác trên thế giới. Bên cạnh đó Trung Quốc cũng phá giá đồng NDT cũng gây áp lực lên việc mất giá của tiền đồng. Nguyên nhân khác đến từ nội tại nền kinh tế Việt Nam. Sự phục hồi của nền kinh tế khiến cho nhu cầu nhập siêu tăng mạnh. Năm 2015 thâm hụt thương mại khoảng 3 tỷ đô la Mỹ, đây là lần đầu tiền trong 4 năm qua Việt Nam nhập siêu. Năm 2015, NHNN đã thực hiện nhiều chính sách tỷ giá quan trọng bằng cách vừa phá giá vừa nới biên độ tỷ giá từ mức +/-1% lên +/-3%.

Một vấn đề khác liên quan đến tỷ giá là trong năm qua NHNN đã giảm lãi suất tiền gửi bằng đô la Mỹ đối với doanh nghiệp và cá nhân đều xuống 0%. Việc giảm lãi suất này nhằm giảm việc tích trữ gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ của người dân và doanh nghiệp để giữ ổn định tỷ giá. Bên cạnh đó vừa qua NHNN cũng buộc phải bán dự trữ ngoại hối để giữ tỷ giá.

Hiện nay việc điều hành tỷ giá của NHNN đang gặp nhiều thách thức. Với việc Trung Quốc sẽ điều hành tỷ giá một cách linh hoạt hơn sẽ ảnh hưởng lớn đến chính sách tỷ giá của Việt Nam. Mới đây NHNN cho biết sẽ áp dụng chính sách điều hành tỷ giá mới trong thời gian tới. Theo đó tỷ giá liên ngân hàng tham chiếu của NHNN sẽ biến động một cách linh hoạt hơn so với trước.

Nợ xấu và tái cấu trúc ngân hàng

Năm 2015 là năm cuối cùng thực hiện đề án tái cấu trúc ngân hàng. Đây cũng là năm mà NHNN mạnh tay hơn trong việc xử lý những ngân hàng yếu kém. Theo đó, có 3 ngân hàng bị mua lại với giá 0 đồng là ngân hàng TMCP Xây dựng Việt Nam, OceanBank và GPBank. Lãnh đạo của cả 3 ngân hàng này đều bị khởi tố vì những sai phạm trong cho vay vốn dẫn đến thất thoát tiền của ngân hàng và không thể tự phục hồi.

Ngoài ra, cũng có hàng loạt vụ sáp nhập ngân hàng diễn ra trong năm 2015 như BIDV sáp nhập MHB, VietinBank sáp nhập PGBank, Maritimebank với MDB và Southern Bank nhập về Sacombank. Hầu hết những vụ sáp nhập này nhằm giải cứu những ngân hàng yếu kèm hơn nhằm tránh đổ vỡ hệ thống. Năm 2015 cũng có những diễn biến khá bất ngờ trong hệ thống ngân hàng khi DongAbank, một ngân hàng được xem là khá tốt, bị rơi vào tình trạng kiểm soát đặc biệt và Eximbank bị thanh tra. Đặc biệt, sự kiện đáng chú ý là ông Trầm Bê và gia đình cũng phải ủy quyền toàn bộ cổ phiếu của mình và bên có liên quan tại Southern Bank và Sacombank cho NHNN để khắc phục hậu quả.

Về xử lý nợ xấu, theo báo cáo của NHNN thì tổng số nợ xấu của các ngân hàng về cuối năm về dưới mức 3% như mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, thực tế số nợ xấu này vẫn nằm tại “kho” của VAMC hơn 200.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 5% tổng dư nợ. Bên cạnh đó, con số nợ xấu mà các ngân hàng báo cáo cũng thường khác xa so với thực tế. Nợ xấu trong năm qua tạm gác lại với con số báo cáo đẹp, nhưng đây vẫn được xem là một vấn đề hết sức trầm trọng đối với kinh tế Việt Nam. Việc không xử lý nợ xấu một cách triệt để sẽ để lại những hậu quả khó lường đối với nền kinh tế Việt Nam trong dài hạn.

Thâm hụt ngân sách và nợ công

Theo Tổng cục Thống kê, tổng thu ngân sách từ đầu năm đến thời điểm 15/12/2015 ước tính đạt 884,8 nghìn tỷ đồng, bằng 97,1% dự toán năm. Trong khi đó tính đến cùng thời điểm trên, tổng chi ngân sách ước tính đạt 1064,5 nghìn tỷ đồng, bằng 92,8% dự toán năm. Theo con số ước tính thì thâm hụt ngân sách đúng bằng 5% GDP năm 2015. Tuy nhiên, con số chốt sau cùng có thể cao hơn con số này.

Thâm hụt ngân sách trở thành một vấn đề nóng bỏng trong năm 2015 khi nguồn thu đóng góp khá lớn cho ngân sách là đầu thô sụt giảm mạnh bởi giá dầu đang ở mức rất thấp. Trong khi đó,  áp lực chi ngân sách rất lớn bởi nhu cầu đầu tư và chi trả nợ cũ tăng mạnh. Việc vay vốn bù đắp bội chi ngân sách năm 2015 trở thành một vấn đề hết sức nan giải. Huy động vốn từ trái phiếu chính phủ gặp nhiều khó khăn bởi Chính phủ chỉ được phát hành trái phiếu có kỳ hạn 5 năm trở lên và lãi suất bị giới hạn ở mức khá thấp. Để giải bài toán này, Chính phủ buộc phải vay vốn trực tiếp 30.000 tỷ đồng từ NHNN và 2 tỷ đô la Mỹ từ Vietcombank. Bên cạnh đó để có nguồn tiền trả nợ cũ Chính phủ cũng đã lên kế hoạch huy động 3 tỷ đô la Mỹ trái phiếu quốc tế để đảo nợ.

Trong những năm qua tỷ lệ nợ công so với GDP tăng rất nhanh và đang dần trở nên rất rủi ro. Bên cạnh đó cơ cấu chi ngân sách khiến nhiều người lo ngại khi chi thường xuyên chiếm tỷ lệ cao trong chi ngân sách và gánh nặng trả nợ ngày càng tăng lên. Trong khi đó, chi cho đầu tư công thường có hiệu quả rất thấp do suất đầu tư cao, thất thoát và “không đúng nơi đúng chỗ”.  Cơ chế xin-cho phản ánh qua hiện tượng nhiều tỉnh thành làm dự án để xin tiền từ trung ương bất chấp hiệu quả thực sự của nó.

Tái cấu trúc DNNN còn quá nhiều rào cản

Năm 2015 là năm cuối trong việc thực hiện Đề án 929 về tái cơ cấu DNNN. Vì vậy, trong năm vừa qua, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt việc tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước bằng cách đẩy mạnh việc thoái vốn và cổ phần hóa các tổng công ty và tập đoàn.

Kết quả công bố mới đây cho thấy từ năm 2011 đến ngày 10/11/2015 cả nước đã sắp xếp được 471 doanh nghiệp, đạt 90% kế hoạch. Quá trình tái cơ cấu DNNN đã đạt được những kết quả khả quan ban đầu và đang có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, những kết quả này chưa có sự chuyển biến mạnh mẽ về “chất” trong cơ cấu tổ chức quản lý điều hành, quản lý tài chính, cũng như chất lượng lao động, bộ máy lãnh đạo điề hành, năng suất lao động, hiệu quả hoạt động của DNNN... Nguyên nhân là do một số bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp chưa quyết liệt trong chỉ đạo và triển khai thực hiện việc tái cấu trúc. Ngoài ra, sự “chậm chạp” này còn do nhóm lợi ích vẫn còn muốn giữ DNNN để có thể chi phối. Thêm vào đó “vòng kim cô nhà nước” đang cản trở lớn việc nâng cao đội ngũ nhân lực và chất lượng quản trị tại DNNN hay doanh nghiêp nhà nước chi phối.

Nguyên nhân khách quan là do thị trường tài chính chưa thực sự thuận lợi. Sức ì của các DNNN nhà nước hiện nay vẫn còn quá lớn khiến họ khó khăn trong việc tìm được đối tác chiến lược hoặc đẩy nhanh việc cổ phần hóa một cách hiệu quả.

Hồ Bá Tình

-----------
Khóa học bất động sản IEFA

Nhìn lại những vấn đề kinh tế vĩ mô trong năm 2016

Với tăng trưởng 6,68%, Tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2015 đạt mức cao nhất trong vòng 8 năm qua, vượt xa mục tiêu 6,5% đề ra đầu năm của Chính phủ. --------

CafeLand - Với tăng trưởng 6,68%, Tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2015 đạt mức cao nhất trong vòng 8 năm qua, vượt xa mục tiêu 6,5% đề ra đầu năm của Chính phủ. Các chỉ số kinh tế vĩ mô như lạm phát, lãi suất và hệ thống ngân hàng khá ổn định. Thị trường bất động sản đã có những bước phục hồi khá ấn tượng. Đó là một dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đang có những bước chuyển biến tích cực.

Tuy vậy, nhìn sâu hơn vào bản chất của việc tăng trưởng và các yếu tố nội tại của nền kinh tế xuất hiện không ít quan ngại.

Quan ngại từ Trung Quốc

Theo IMF tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2015 đạt 3,1%. Trong khi đó kinh tế khu vực đồng tiền chung châu Âu (Euro Zone) tiếp tục phục hồi với mức tăng trưởng 1,6%, mức cao nhất từ đầu năm 2011 đến nay. Nền kinh tế lớn nhất thế giới là Hoa Kỳ tăng trưởng 2,1%, thấp hơn so với vài năm qua, nhưng các chỉ số vĩ mô khác của nước này như thâm hụt ngân sách, tỷ lệ thất nghiệp lại đang có chiều hướng tốt dần.

Năm vừa qua, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới là Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng chậm. GDP của Trung Quốc chỉ còn tăng 6,9%, mức thấp nhất kể từ năm 2009 đến nay. Kể từ năm 2010 đến nay tốc độ tăng trưởng GDP của nước này liên tục đi xuống. Các nền kinh tế mới nổi khác như Brazil, Nga trong năm qua tiếp tục tăng trưởng âm.

Năm 2015 là năm đánh dấu sự kiện đồng đô la Mỹ mạnh lên so với hầu hết các đồng tiền khác. Điều này cho thấy nền kinh tế Mỹ đang phục hồi khá mạnh. Việc đồng đô la Mỹ mạnh lên làm cho những quốc gia thực hiện chính sách tỷ giá neo theo đồng đô la Mỹ như Việt Nam bị ảnh hưởng khá lớn. Liên quan đến tiền tệ một sự kiện đáng chú ý là đồng nhân dân tệ (NDT) của Trung Quốc phá giá. Đây cũng là năm đánh dấu sự kiện NDT được đưa vào làm một trong 5 đồng tiền trong rổ tính giá trị của Quyền rút vốn đặc biệt (SDR) của IMF. Điều này cho thấy NDT đang tiến dần tới trở thành một đồng tiền thanh toán quốc tế.

Năm 2015, hầu hết các mặt hàng đều giảm giá do đồng đô la Mỹ mạnh lên và nhu cầu tiêu thụ giảm ở một số nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Brazil và Nga. Đặc biệt giá dầu thô giảm sâu về mức 37 đô la Mỹ /thùng, mức thấp nhất trong hàng chục năm qua. Cùng với đó giá vàng về mức gần 1.000 đô la Mỹ /oz.

Đánh giá về kinh tế toàn cầu năm 2016, nhiều chuyên gia, tổ chức nhận định đây sẽ là năm đầy khó khăn thách thức. Tăng trưởng thương mại toàn cầu đã giảm đi đáng kể và sự sụt giảm của giá nguyên vật liệu thô nên những nền kinh tế phụ thuộc vào chúng sẽ hứng chịu nhiều thử thách. Trong khi đó ngành tài chính tại nhiều quốc gia vẫn đang suy yếu và rủi ro tại các thị trường mới nổi đang tăng lên. Điểm đáng lo ngại là nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới là Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng trưởng chậm lại sẽ làm ảnh hưởng chung đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Những điểm sáng của Việt Nam

GDP năm 2015 ước tính tăng 6,68%, mức cao nhất trong vòng 8 năm qua. Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng tăng 9,64%, cao hơn nhiều mức tăng 6,42% của năm trước. Quy mô nền kinh tế năm nay theo giá hiện hành đạt khoảng 4.193 nghìn tỷ đồng. Sự phục hồi mạnh của nền kinh tế trong năm qua chủ yếu đến từ việc phục hồi của khu vực sản xuất công nghiệp. Trong đó, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã đóng góp rất lớn cho tăng trưởng kinh tế.

Kinh tế năm 2015 tăng cao còn nhờ tỷ lệ đầu tư trong nền kinh tế tăng mạnh. Vốn đầu tư phát triển toàn xã hội năm 2015 đạt khoảng 1.367 nghìn tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2014 và bằng 32,6% GDP. Trong đó đáng chú ý là khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài với 318 nghìn tỷ đồng, chiếm 23,3% tổng đầu tư và tăng 19,9% so với năm trước. Điều này cũng cho thấy khu vực FDI đã đóng góp rất lớn cho sự phục hồi của kinh tế Việt Nam.

Xuất nhập khẩu tăng mạnh

Tình hình ngoại thương trong năm qua cũng ghi nhận những yếu tố khá tích cực. Kim ngạch hàng hóa xuất khẩu đạt 162,4 tỷ đô la Mỹ, tăng 8,1% so với năm 2014, và nếu loại trừ yếu tố giá thì kim ngạch xuất khẩu 2015 tăng 12,4%. Điểm đáng chú ý là kim ngạch xuất khẩu khu vực có vốn đầu tư nước ngoài ước tính đạt khoảng 115 tỷ đô la Mỹ, tăng 13,8% so với năm trước, chiếm tỷ trọng 70,9% tổng kim ngạch hàng hóa xuất khẩu. Ngược lại, khu vực trong nước ước tính đạt 47,3 tỷ đô la Mỹ, giảm 3,5%. Kim ngạch hàng hóa nhập khẩu năm 2015 ước tính đạt 165,6 tỷ đô la Mỹ, tăng 12% so với năm trước. Trong đó đáng chú ý là khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 98 tỷ đô la Mỹ, tăng 16,4%; khu vực kinh tế trong nước đạt 67,6 tỷ đô la Mỹ, tăng 6,3%.

Năm 2015 nhập siêu khoảng 3,2 tỷ đô la Mỹ sau 3 năm xuất siêu liên tục. Nhập siêu của Việt Nam chủ yếu đến từ Trung Quốc và Hàn Quốc.

Lạm phát thấp, tăng trưởng tín dụng cao

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2015 tăng 0,6%, bình quân mỗi tháng CPI tăng 0,05%. Đây là mức tăng thấp nhất trong 14 năm trở lại đây. Nguyên nhân khiến CPI tăng thấp là do giá lương thực, nguyên liệu trong nước và trên thế giới đều giảm do nguồn cung dồi dào. Bên cạnh đó, sức tiêu dùng trong nước cũng tăng không đáng kể và tăng trưởng tín dụng, cung tiền không cao khiến cho lạm phát khá ổn định.

Tính đến thời điểm 18/12/2015, tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 17% so với thời điểm cuối năm 2014, mức tăng cao nhất kể từ năm 2011. Tín dụng lĩnh vực công nghiệp tăng 44,78%, nông nghiệp nông thôn tăng 10,8%, tín dụng bất động sản tăng khoảng 20%. Mới đây NHNN cho biết tín dụng năm 2015 có thể tăng vượt mức 18%.

Như vậy, tăng trưởng tín dụng năm 2015 đã vượt mục tiêu NHNN đề ra đầu năm. Tuy nhiên, một yếu tố được nhiều người mong chờ là lãi suất giảm đã không diễn ra. Sự biến động của lãi suất đi ngược với xu thế biến động của tình hình lạm phát. Một số phân tích cho rằng, nguyên nhân khiến lãi suất Việt Nam cao là do nợ xấu hiện nay về thực chất vẫn còn quá cao làm cho chi phí thực sự của các ngân hàng lớn. Bên cạnh đó còn do chi phí vận hành của các ngân hàng của Việt Nam đang quá cao do khâu quản trị còn yếu và thiếu sự minh bạch. Bên cạnh đó, với việc tăng trưởng tín dụng vượt trội so với huy động cũng dẫn tới lãi suất vay khó giảm. Với tình trạng hiện nay thì việc giảm lãi suất trong thời gian tới là không dễ dàng.

Thị trường bất động sản phục hồi

Tiếp tục đà phục hồi của năm 2014, thị trường bất động sản khởi sắc ấn tượng trong năm 2015. Rất nhiều dự án bất động sản được khởi công mới hoặc hồi sinh trong năm qua. Theo báo cáo của Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), tính đến ngày 20/11/2015, tổng giá trị tồn kho bất động sản còn khoảng 53.245 tỉ đồng. So với thời điểm quý 1/2013, giá trị tồn kho đã giảm 75.303 tỉ đồng, tương đương 58%. Tồn kho BĐS giảm mạnh trong thời gian qua là do những diễn biến tích cực của thị trường bất động sản.

Khác với năm trước, năm 2015 ghi nhận phân khúc bất động sản trung và cao cấp nở rộ. Lần đầu tiên trong nhiều năm qua, thị trường xuất hiện hiện tượng “cháy hàng” ở một số dự án cao cấp và có tới hàng nghìn căn được bán ra chỉ riêng trong quý đầu chào bán. Hàng loạt dự án quy mô lớn từng bị trì hoãn trong thời kỳ bất động sản đóng băng như Goldmark City, Sapphire Palace, Gemek Tower ở Hà Nội, Vista Verde, the Park Residence, Le Meridien, City Gate Towers ở TP. HCM đã “bung hàng” trong thời gian qua và thu được nhiều thành công.

Theo ước tính của một số công ty tư vấn bất động sản, các dự án ở các quận nội đô và khu vực lân cận có cơ sở hạ tầng phát triển tiếp tục thu hút khách mua và có xu hướng giữ được mức giá bán cao. Giá bán trung bình căn hộ cao cấp ở Hà Nội và TP.HCM dao động trong khoảng 1.500–1.700 đô la Mỹ/m2, căn hộ trung cấp khoảng 1.000 đô-la Mỹ/m2, còn bình dân khoảng 700 đô-la Mỹ/m2.

Năm vừa qua các đơn vị phát triển bất động sản lớn đang dẫn dắt thị trường. Novaland đã thâu tóm hàng loạt dự án như Galaxy 9, Icon 56, River Gate, Lexington, The Tresor và mới nhất là The Sun Avenue. Trong khi Keppel Land mua một dự án của công ty Tiến Phước với giá 26,7 triệu đô la Mỹ, Tập đoàn Creed đầu tư 600 tỷ đồng vào dự án City Gate Towers. Những tên tuổi hàng đầu khác như Vingroup, Tân Hoàng Minh, Đại Quang Minh, Sun Group và nhân vật mới nổi như FLC đang tạo ra những vị thế vững chắc trên thị trường.

Những thách thức

Bên cạnh những thành công đáng kể, kinh tế Việt Nam cũng đang phải chịu nhiều thách thức trong ngắn hạn lẫn dài hạn. Trong đó, đáng chú ý là nợ xấu, tỷ giá, thâm hụt ngân sách, đầu tư công, nợ công và hiệu năng của bộ máy nhà nước. Nếu những rào cản đó không được nhanh chóng tháo gỡ thì kinh tế Việt Nam khó cất cánh trong dài hạn.

Căng thẳng tỷ giá

Vấn đề đầu tiên phải nhắc là vấn đề điều hành tỷ giá hiện nay đang gặp phải nhiều vấn đề nan giải. Năm 2015 tiền đồng mất giá gần 5% so với đồng đô la Mỹ, vượt mục tiêu cam kết của NHNN là tăng 2% trong năm 2015. Việc tỷ giá tăng có nguyên nhân đến từ bên ngoài là do đồng đô la Mỹ năm vừa qua tăng mạnh so với hầu hết các đồng tiền khác trên thế giới. Bên cạnh đó Trung Quốc cũng phá giá đồng NDT cũng gây áp lực lên việc mất giá của tiền đồng. Nguyên nhân khác đến từ nội tại nền kinh tế Việt Nam. Sự phục hồi của nền kinh tế khiến cho nhu cầu nhập siêu tăng mạnh. Năm 2015 thâm hụt thương mại khoảng 3 tỷ đô la Mỹ, đây là lần đầu tiền trong 4 năm qua Việt Nam nhập siêu. Năm 2015, NHNN đã thực hiện nhiều chính sách tỷ giá quan trọng bằng cách vừa phá giá vừa nới biên độ tỷ giá từ mức +/-1% lên +/-3%.

Một vấn đề khác liên quan đến tỷ giá là trong năm qua NHNN đã giảm lãi suất tiền gửi bằng đô la Mỹ đối với doanh nghiệp và cá nhân đều xuống 0%. Việc giảm lãi suất này nhằm giảm việc tích trữ gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ của người dân và doanh nghiệp để giữ ổn định tỷ giá. Bên cạnh đó vừa qua NHNN cũng buộc phải bán dự trữ ngoại hối để giữ tỷ giá.

Hiện nay việc điều hành tỷ giá của NHNN đang gặp nhiều thách thức. Với việc Trung Quốc sẽ điều hành tỷ giá một cách linh hoạt hơn sẽ ảnh hưởng lớn đến chính sách tỷ giá của Việt Nam. Mới đây NHNN cho biết sẽ áp dụng chính sách điều hành tỷ giá mới trong thời gian tới. Theo đó tỷ giá liên ngân hàng tham chiếu của NHNN sẽ biến động một cách linh hoạt hơn so với trước.

Nợ xấu và tái cấu trúc ngân hàng

Năm 2015 là năm cuối cùng thực hiện đề án tái cấu trúc ngân hàng. Đây cũng là năm mà NHNN mạnh tay hơn trong việc xử lý những ngân hàng yếu kém. Theo đó, có 3 ngân hàng bị mua lại với giá 0 đồng là ngân hàng TMCP Xây dựng Việt Nam, OceanBank và GPBank. Lãnh đạo của cả 3 ngân hàng này đều bị khởi tố vì những sai phạm trong cho vay vốn dẫn đến thất thoát tiền của ngân hàng và không thể tự phục hồi.

Ngoài ra, cũng có hàng loạt vụ sáp nhập ngân hàng diễn ra trong năm 2015 như BIDV sáp nhập MHB, VietinBank sáp nhập PGBank, Maritimebank với MDB và Southern Bank nhập về Sacombank. Hầu hết những vụ sáp nhập này nhằm giải cứu những ngân hàng yếu kèm hơn nhằm tránh đổ vỡ hệ thống. Năm 2015 cũng có những diễn biến khá bất ngờ trong hệ thống ngân hàng khi DongAbank, một ngân hàng được xem là khá tốt, bị rơi vào tình trạng kiểm soát đặc biệt và Eximbank bị thanh tra. Đặc biệt, sự kiện đáng chú ý là ông Trầm Bê và gia đình cũng phải ủy quyền toàn bộ cổ phiếu của mình và bên có liên quan tại Southern Bank và Sacombank cho NHNN để khắc phục hậu quả.

Về xử lý nợ xấu, theo báo cáo của NHNN thì tổng số nợ xấu của các ngân hàng về cuối năm về dưới mức 3% như mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, thực tế số nợ xấu này vẫn nằm tại “kho” của VAMC hơn 200.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 5% tổng dư nợ. Bên cạnh đó, con số nợ xấu mà các ngân hàng báo cáo cũng thường khác xa so với thực tế. Nợ xấu trong năm qua tạm gác lại với con số báo cáo đẹp, nhưng đây vẫn được xem là một vấn đề hết sức trầm trọng đối với kinh tế Việt Nam. Việc không xử lý nợ xấu một cách triệt để sẽ để lại những hậu quả khó lường đối với nền kinh tế Việt Nam trong dài hạn.

Thâm hụt ngân sách và nợ công

Theo Tổng cục Thống kê, tổng thu ngân sách từ đầu năm đến thời điểm 15/12/2015 ước tính đạt 884,8 nghìn tỷ đồng, bằng 97,1% dự toán năm. Trong khi đó tính đến cùng thời điểm trên, tổng chi ngân sách ước tính đạt 1064,5 nghìn tỷ đồng, bằng 92,8% dự toán năm. Theo con số ước tính thì thâm hụt ngân sách đúng bằng 5% GDP năm 2015. Tuy nhiên, con số chốt sau cùng có thể cao hơn con số này.

Thâm hụt ngân sách trở thành một vấn đề nóng bỏng trong năm 2015 khi nguồn thu đóng góp khá lớn cho ngân sách là đầu thô sụt giảm mạnh bởi giá dầu đang ở mức rất thấp. Trong khi đó,  áp lực chi ngân sách rất lớn bởi nhu cầu đầu tư và chi trả nợ cũ tăng mạnh. Việc vay vốn bù đắp bội chi ngân sách năm 2015 trở thành một vấn đề hết sức nan giải. Huy động vốn từ trái phiếu chính phủ gặp nhiều khó khăn bởi Chính phủ chỉ được phát hành trái phiếu có kỳ hạn 5 năm trở lên và lãi suất bị giới hạn ở mức khá thấp. Để giải bài toán này, Chính phủ buộc phải vay vốn trực tiếp 30.000 tỷ đồng từ NHNN và 2 tỷ đô la Mỹ từ Vietcombank. Bên cạnh đó để có nguồn tiền trả nợ cũ Chính phủ cũng đã lên kế hoạch huy động 3 tỷ đô la Mỹ trái phiếu quốc tế để đảo nợ.

Trong những năm qua tỷ lệ nợ công so với GDP tăng rất nhanh và đang dần trở nên rất rủi ro. Bên cạnh đó cơ cấu chi ngân sách khiến nhiều người lo ngại khi chi thường xuyên chiếm tỷ lệ cao trong chi ngân sách và gánh nặng trả nợ ngày càng tăng lên. Trong khi đó, chi cho đầu tư công thường có hiệu quả rất thấp do suất đầu tư cao, thất thoát và “không đúng nơi đúng chỗ”.  Cơ chế xin-cho phản ánh qua hiện tượng nhiều tỉnh thành làm dự án để xin tiền từ trung ương bất chấp hiệu quả thực sự của nó.

Tái cấu trúc DNNN còn quá nhiều rào cản

Năm 2015 là năm cuối trong việc thực hiện Đề án 929 về tái cơ cấu DNNN. Vì vậy, trong năm vừa qua, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt việc tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước bằng cách đẩy mạnh việc thoái vốn và cổ phần hóa các tổng công ty và tập đoàn.

Kết quả công bố mới đây cho thấy từ năm 2011 đến ngày 10/11/2015 cả nước đã sắp xếp được 471 doanh nghiệp, đạt 90% kế hoạch. Quá trình tái cơ cấu DNNN đã đạt được những kết quả khả quan ban đầu và đang có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, những kết quả này chưa có sự chuyển biến mạnh mẽ về “chất” trong cơ cấu tổ chức quản lý điều hành, quản lý tài chính, cũng như chất lượng lao động, bộ máy lãnh đạo điề hành, năng suất lao động, hiệu quả hoạt động của DNNN... Nguyên nhân là do một số bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp chưa quyết liệt trong chỉ đạo và triển khai thực hiện việc tái cấu trúc. Ngoài ra, sự “chậm chạp” này còn do nhóm lợi ích vẫn còn muốn giữ DNNN để có thể chi phối. Thêm vào đó “vòng kim cô nhà nước” đang cản trở lớn việc nâng cao đội ngũ nhân lực và chất lượng quản trị tại DNNN hay doanh nghiêp nhà nước chi phối.

Nguyên nhân khách quan là do thị trường tài chính chưa thực sự thuận lợi. Sức ì của các DNNN nhà nước hiện nay vẫn còn quá lớn khiến họ khó khăn trong việc tìm được đối tác chiến lược hoặc đẩy nhanh việc cổ phần hóa một cách hiệu quả.

Hồ Bá Tình

-----------
Khóa học bất động sản IEFA
                                                                                 Trường Kinh tế - Tài chính và Bất động sản IEFA

Có nên mua nhà làm của để dành?

Đôi khi người ta nhịn ăn, nhịn xài để có thể tiết kiệm tiền mua nhà cho con hoặc dành khoản tiền cho con đi du học. Nhưng cũng có ý kiến khác,“đời cua cua máy, đời cáy cáy đào”. Vậy có cần đến một khoản, gọi là của để dành hay không? ---------

Đôi khi người ta nhịn ăn, nhịn xài để có thể tiết kiệm tiền mua nhà cho con hoặc dành khoản tiền cho con đi du học. Nhưng cũng có ý kiến khác,“đời cua cua máy, đời cáy cáy đào”. Vậy có cần đến một khoản, gọi là của để dành hay không?

1

Trưa qua, tôi vừa gặp một chị bạn đồng nghiệp. Chị kêu đi ăn cơm cùng cậu con trai của chị, trước khi chàng trai trẻ trở lại Malaysia học nốt chương trình đại học. Ở lứa tuổi ngoài 50, chị bạn tôi vẫn vô cùng trẻ trung và yêu đời.

Trong bữa ăn, chị khoe vừa mua được căn hộ tại quận 2, đã trả góp tới 30% rồi. Căn hộ ấy là khoản tiền ky cóp của chị - một công chức sống đúng bằng nghề theo nghĩa tích cực nhất sau 30 năm đi làm. Và hợp đồng căn hộ, chị để cho cậu con trai đứng tên. “Thằng bé đã 21 tuổi rồi. Sau này mình muốn con trai khi xây dựng gia đình sẽ có nhà để ở”. “Sao nhìn xa quá vậy chị?”. “Biết làm sao được. Vì sự ‘nhìn xa’ ấy mà giờ mới yên ổn đó!”.

Theo cách giải thích của chị bạn, còn trẻ khoẻ đi làm kiếm tiền, thì rất cần tiết kiệm để mua nhà cho con. Sau này về già, sự chênh lệch nhịp sinh hoạt của các thế hệ sẽ không đẩy lên thành mâu thuẫn.

Ở chung bao giờ cũng kéo theo sự phức tạp. Đặc biệt là mối quan hệ giữa mẹ chồng và nàng dâu, thậm chí là mẹ đẻ và con trai. Bao nhiêu gia đình đã mệt mỏi khi con trai cưới vợ, chỉ được một thời gian yên cửa ấm nhà, còn lại thì xào xáo đến mức không chịu nổi.

Cứ ra đụng vào chạm, rồi tới khi mấy đứa cháu chào đời lại càng thêm căng thẳng do cách chăm sóc con cháu khác nhau. Bởi vậy, nói ra thì ai cũng mắc cười, nhưng thực ra mua nhà cho con, mà lại vì chuyện tự do vui vẻ của mình.

Thêm lý do nữa, chị bạn tôi cho biết, tiết kiệm tiền mua nhà, dù mang danh nghĩa vì con, cũng là cách có một khoản tiền nếu sau này cần tới. Trong cuộc sống có bao nhiêu chuyện bất trắc, sinh lão bệnh tử chả mấy hồi. Nếu không tích cóp, thì khi hữu sự, biết lấy đâu ra tiền để trang trải cuộc sống. Hơn thế, ở thời này không dám ăn uống gì nhiều. Tuổi cũng không còn trẻ, thì ăn nhiều sợ nhiễm đủ các bệnh. Tiền ăn đã không tốn mấy, tiền xài thì cũng chẳng cần gì nhiều.

Trước đây, mỗi tuần đi mua sắm quần áo, giày dép, túi xách cũng hao ví lắm, còn bây giờ đồ để chật mấy cái tủ, giày dép để chật cầu thang, túi xách mắc tiền ra đường là đích ngắm của của tụi cướp. Vậy thì tiền bạc kiếm ra được để làm gì, mỗi ngày một chút, góp tiền mua căn hộ cho thế hệ sau, chẳng phải là việc có ích lắm sao?!

2

Nhưng khác với suy nghĩ của chị bạn tôi, anh Tâm - ông chủ bán phở khá đông khách tại trung tâm Sài Gòn lại cho rằng cần phải sống có chất lượng hơn nữa. Anh Tâm có 2 người con: cậu con trai tốt nghiệp đại học đã đi làm, còn cô con gái đang học lớp 10. Với các con, anh Tâm đều đầu tư giống nhau về chuyện học tập, đặc biệt là ngoại ngữ.

Ở Sài Gòn có trung tâm dạy tiếng Anh, tiếng Hoa, tiếng Nhật nào tốt nhất, anh Tâm chọn cho các con mình. Các con anh đều giỏi mấy ngoại ngữ từ khi còn rất nhỏ.

Trong khi người ra rất muốn con cái học trường quốc tế để khỏi vác những chiếc cặp nặng trĩu cùng các bài tập về nhà, thì anh Tâm vẫn giữ quan điểm muốn con mình học trường công để thi đậu đại học trong nước. Tốt nghiệp đại học trong nước rồi, thì các con đều phải cố gắng kiếm học bổng để đi du học. Từ giai đoạn này rồi, con cái cần phải tự lập để lo cho cuộc sống cá nhân, và cũng tự chịu mọi trách nhiệm với cuộc đời mình.

Trong khi đó, vợ chồng anh Tâm vẫn hàng ngày kiếm sống bằng tiệm phở, và đi du lịch khắp nơi trong và ngoài nước. Anh Tâm nói, tài sản anh dành cho con là cái chữ và sự độc lập trong cuộc sống. Căn nhà hiện đang ở, sau này sẽ được để lại cho các con làm nơi thờ tự cũng như tập trung làm giỗ quải của dòng họ. Các con anh ra đời tự kiếm việc làm, tự kiếm tiền để mua nhà xây dựng cuộc sống riêng. Nếu cần sự hỗ trợ của ba mẹ, thì anh chỉ giúp đỡ phần nào, chứ không được ỉ lại, mất hết đi sự cố gắng.

Của để dành cho thế hệ sau, thường được nhìn thấy bằng tài sản nhà đất. Nhưng cũng có quan niệm hiện đại và khác biệt như anh Tâm, tạo nên sự phong phú màu sắc trong cuộc sống. Tuỳ theo từng hoàn cảnh gia đình, mà “của để dành” đó là vật chất hay tinh thần. Bởi điều quý nhất mà cha mẹ cho chúng ta, chính là sự sống trên đời này.

Đinh Thu Hiền (Đầu tư Bất động sản)

------------------
Khóa học bất động sản IEFA
                                                                                    Trường Kinh tế - Tài chính và Bất động sản IEFA